Uertschaften

Réiden/Atert ass den Haaptuert vum Kanton Réiden, deen zum Distrikt Dikrech gehéiert.

D’Gemeng ëmfaasst dës Uertschaften: Lannen, Nojem, Nidderpallen, Osper, Réiden a Räichel.

Si läit am Weste vum Groussherzogtum Lëtzebuerg op der Grenz vun zwou natierleche Regiounen:

• dem Éislek, enger Weiderféierung vun den Ardennen,
• dem Guttland, der Limitt vum Paräisser Sedimentbecken.

Administrativ Grenzen :

• Am Norden : Bëschmassiver, d’Nordwest-Spëtzt zitt sech bis op d’Héichplateaue vum Éislek.
• Am Südosten : Anzuchsgebitt vum ieweschte Laf vun der Pall an enger Niewebaach, der « Naerdenerbaach ».
• Am Westen : parallel zum Dall vum Kolpech a just 2–3 km vun der Belscher Grenz duerch d’Gemeng Ell getrennt.

Um Bord vun der Atert, an enger Géigend ouni grouss urban Zentren, ass Réiden/Atert e frëndleche Standuert fir Fräizäit a Rou, an engem landwirtschaftleche Kader mat vill Bësch.

• Totalfläch: 31,95 km2
• Gemengebëscher: 139,87 ha
• Wisen an Ackerland am Besëtz vun der Gemeng: 27,46 ha
• Gemengeweeër: 19,007 km
• Feldweeër: 91,719 km

Réiden läit um Fouss vun de Flanke vum "Krëschtbierg" am Norden an dem "Haardknapp" am Westen, um lénksen Uwänner vun der Atert.

Am Géigesaz zu aneren Uertschaften an der Gemeng huet Réiden keng primär landwirtschaftlech Orientatioun.

Dës Besonneschkeet spigelt sech virun allem an der Bebauung erëm: am Duerfkär stinn nieftenee Biergerhaiser, landwirtschaftlech Gebaier, ländlech Wunnhaiser a Geschäfter.

Réiden, den Haaptuert vum Kanton Réiden, erstreckt sech um Bord vun der Atert, just e puer Kilometer vun der Belsch-Lëtzebuerger Grenz ewech (12 km vun Arel).

Réiden ass den administrativen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun; hei fënnt een Handwierks- a Geschäftsbetriber, ëffentlech Verwaltungen, véier Banken, ee Centre médical an eng Apdikt.

D’barock Kierch vu Réiden, gebaut am Joer 1771, gouf an de Joren 1928–1930 vergréissert.

E puer Gebaier, dorënner de Lavoir an der Ellestrooss aus dem spéiden 19. Joerhonnert (als nationaalt Monument klasséiert) an d’Eisebunnsbréck vum "Jhangeli" op der Strooss a Richtung Biekerech, erziele vum Alldagsliewen aus vergaangenen Zäiten.

Op der Grenz tëschent dem Éislek an dem Guttland geleeën, ass Lannen déi héchstgeleeë Uertschaft an der Gemeng Réiden.

Lannen läit op engem Biergausleefer, ausgeriicht vun Nordwesten op Südwesten, tëscht der Fräsbaach am Norden an enger saisonaler Baach am Süden, un der CR106 am Nordweste vu Réiden.

D'Duerfbild ass markéiert duerch seng Kierch. Am Banneschte vun hiren Tierm befannen sech Fresken aus der Zäit ëm 1250, déi Helleger an Apostelen duerstellen. De Kierchtuerm steet ënner nationalem Denkmalschutz.

De Bauerenhaff matt sengen ugrenzende Gäert vun der rue de Roodt 1 gouf an d’Zousazinventaire vun de nationale Monumenter opgeholl.

Am Nordoste vun der Gemeng Réiden, un der Nationalstrooss N23 tëscht Räichel an Hueschtert, läit Osper an engem NW-SO orientéiertem Dall, wou d’Quell vun enger saisonaler Baach entspréngt, déi duerch d’Grousswiss an d’Atert leeft.

D’Kierch vun Osper gouf 1542 gebaut, méiglecherweis op réimesche Fundamenter. Am Banneschte fannen sech Wandmolereien aus dem 13./14. Joerhonnert. Méi spéit krut d’Kierch eng haaptsächlech barock Ausstattung. D’Kierch, déi als nationaalt Monument klasséiert ass, steet op enger Héicht am südwestlechen Deel vum Duerf a dominéiert déi ganz Uertschaft. Si huet dräi Bauphase kannt:

• Tuerm: 11. Joerhonnert
• Chouer: 1543
• Nord-Erweiderung: 1938

Déi 9 Lannen laanscht d’N23 beim Kulturzenter zu Osper stinn am Zousazinventaire vun de nationale Monumenter, genee esou wéi de Bauerenhaff vun der rue de Redange 3.

Osper huet en ausgepräägt ländleche Charakter mat haaptsächlech alen Haiser a landwirtschaftleche Gebaier. Duerch gutt restauréiert Gebaier, dem Duerfbild ugepasster Stroossebeliichtung an eng bal komplett Absence vu schlecht integréierten Neibauten, huet d’Uertschaft bis haut säi besonnesche Charme behalen, deen et och fir d’Zukunft ze erhale gëllt.

Nojem läit ënner de Héichte vum "Kimm" a vum "Trausch", an engem klengen Dall, dee vun enger Niewebaach vun der Fraesbech geformt gëtt.

D'Duerf huet säin agraresche Charakter behalen a besteet haaptsächlech aus landwirtschaftleche Gebaier an alen, gutt erhalene ländlechen Haiser.

Nidderpallen läit um Südosthang vum Ditzebierg a Pallerbierg, südlech vu Réiden, beim Zesummefloss vun der Pall an der Näerdener Baach.

D’Populatioun, déi iwwer ongeféier drësseg Joer relativ stabil bliwwen ass, huet duerch d’Ëmsetzung vum kommunale Lotissement "Ditzebierg" mat 55 Bauplazen e markanten Opschwong erlieft.

Räichel läit an der Noperschaft vun der N22 an der N23 a befënnt sech um nordëstlechen Enn vun der Gemeng, um Nordwesthang vum "Héih", gréisstendeels op der lénkser Säit vun der Atert.

D’Kierch vu Räichel fält duerch hir Originalitéit an duerch hir dominant Lag am Verglach zu de Nopeschhaiser op.

1989 gouf de Bauerenhaff vun der rue de la montée 1 mat sengen Niewegebaier an den Zousazinventaire vun de nationale Monumenter opgeholl.